راحله صدیقی، فعال حقوق زن است. وی سال های زیادی از عمرش را در راستای حقوق زن و حقوق بشر در داخل و خارج از افغانستان سپری کرده است.
وی در کنار حمایت از حقوق زنان و دختران، در قسمت کاریابی برای افغان ها در خارج از کشور از طریق نهاد « امیند انترنشنل » فعالیت دارد.
همزمان با نقض آشکار حقوق زن در افغانستان و بازداشت زنان معترض در کابل و دیگر شهرهای افغانستان از سوی طالبان، گفتگوی انجام داده ایم با راحله صدیقی فعال حقوق زن در لندن.
راوی زن: بیش از یکسال از به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان میگذرد، شما وضعیت حقوق بشری در افغانستان را چگونه ارزیابی میکنید؟
صدیقی: به نظرم وضعیت حقوق بشر در افغانستان هر روز بدتر از دیروز می شود. متاسفانه طالبان بیش تر از چهل فرمان برای حذف زنان از جامعه داده اند، که این خود شاهد این مدعاست. هر روز به بهانه های مختلف زنان و دختران در افغانستان مورد تهدید، آزار و اذیت قرار میگیرند.
دختران در دانشگاه و مکتب در بین صنف درسی از سوی طالبان بازرسی می شوند؛ در صورتی که پتلون «شلوار» پوشیده باشند از سوی طالب در میان صنفی درسی به شدت تمام مورد لت و کوب قرار میگیرند.
استادان در دانشگاهها مجبور میشوند که به دانش آموزان تحقیر و توهین کنند تا ا ینکه دختران مجبور به ترک تحصیل شوند؛ این است وضعیت حقوق بشر و حقوق زنان در افغانستان امروزی.
راوی زن: شما سال ها حامی زنان و دختران در افغانستان بودید و از طریق نهاد «امید انترنشنل» فرصت های کاریابی را برای افغانها در خارج از افغانستان مساعد ساختید، در حال حاضر که طالبان مانع رفتن دختران به مکاتب شده اند، این مسئله برای شما چقدر نگران کننده است؟
صدیقی: ببینید، من این را یک فاجعه ی تاریخی میبینم. شما ده سال بعد را تصور کنید. این گروه یک نسل را از حقوق اساسی اش محروم میسازد. پیامد این وضعیت فقر و بیکاری مستمر است. درکنار این مسئله، این وضعیت سبب مشکلات روحی فروان برای جامعه خواهد شد. ما در حال حاضر شاهد هستیم که طالبانی که از علم و دانش محروم اند، انواع و اقسام ظلم را برای دختران و زنان افغانستان روا داشته اند. متاسفانه با حاکمیت طالبان درافغانستان، حتی معلم های مکاتب از تدریس دست کشیده اند به دلیل اینکه طالبان خواهان ازدواج با معلم های زن در ولایت های افغانستان اند. ما مثال های زیادی از این دست داریم. در بغلان و کاپیسا ما شاهد هستیم که طالبان حتا بعد از عمل زنا با یک زن، وی را به قتل رسانیده است.
راوی زن:چرا طالبان با زنان سر دشمنی دارند و چرا این گروه با رویکرد جنسیتی به زنان می نگرند نه انسانی؟
صدیقی: در اینجا چند مسئله مطرح است. مسئله اول اینکه طالبان علم و دانش ندارد. دوم اینکه اینها اختیار شان به دست کسی دیگر است و صلاحیت تصمیمگیری را ندارند. این بهانه که افغانها رسم و رواج مکتب رفتن را ندارند، یک دروغ بزرگ است. مسئله اصلی این است که طالبان صلاحیت تصمیم گیری در مورد بازگشایی مکاتب را ندارند.
ما شاهد هستیم که حتا از روستاهای دور افتاده افغانستان، حتا دهقانان که روی زمین دیگران کار میکنند، خواهان رفتن دختران و پسران شان به مکاتب هستند. مثال های زیادی را داریم که در دور افتاده ترین روستاهای ننگرهار مردم خواهان رفتن دختران شان به مکاتب اند.
راوی زن: مبارزات زنان در راستای دفاع از حق و حقوق شان در داخل و خارج افغانستان را چگونه ارزیابی می کنید؟
صدیقی: من از هر نوع مبارزه ی که بر ضد و حشت و دهشت باشد قدردانی میکنم. به نظر من باید این مبارزات تداوم یابد و توسعه پیدا کند، به خاطر اینکه دنیایی که امروز در حالت خاموشی و سکوت مطلق پیرامون قضایای افغانستان است را بتواند از خواب بیدار کند و ملتی را که در ظلم و استبداد قرار دارد را نجات بدهد.
راوی زن: در صورت تداوم حکومت طالبان به شکل کنونی، پیامدهای آن برای زنان چه خواهد بود؟
صدیقی: از دید من پیامد تداوم طالب و تفکر طالبانی، تباهی برای یک ملت است. تداوم حکومت طالبان به معنای تداوم فقر، تداوم نسل کشی و تداوم بدبختی است.
متاسفانه هیج قدم طالب مطابق شرعیت نیست، بلکه طالب بد نام کنندۀ اسلام است. در قرآن شریف تعلیم بر مرد و زن فرض است؛ اما این طالبان مخالف تعلیم دختران در افغانستان اند و خود این مسئله نشانگر ضدیت با اسلام است.
راوی زن: خیرآ گزارش های متعددی از ازدواجهای اجباری مقامهای طالبان با دختران و زنان جوان در ولایات مختلف داشتیم، این مسئله تا چه حد نگران کننده است؟
صدیقی: ما هر روز با مردم در افغانستان در ارتباط هستیم، این مسئله مانند روز روشن است. عروسی های اجباری به شکل فجیع در افغانستان ادامه دارد، و نه تنها عروسی های اجباری وجود دارد، بلکه به شکل فجیع زنان را بعد از عروسی در خانه های شان زندانی میکنند. طالبان از زنان به عنوان غلام استفاده میکنند. من امیدوارم که روزی برسد و این موضوعات به گونه رسمی به محاکم بین المللی برده شود.
از دید من نهادهای بین المللی شاهد این جنایات طالبان اند؛ اما تا هنوز بررسی نشده و من امیدوارم که به زودی دنیا از این خاموشی بیدار شود و در برابر قضایای جاری افغاسنتان مسئولیت بگیرد.
راوی زن: اگر یک باردیگر بستر مناسب برای فعالیت آزادانۀ زنان مساعد شود، شما چه اقداماتی را پیشنهاد می کنید که زنان بتوانند حق و حقوق شان را به گونه درست به دست بیاوند؟
صدیقی: در نخست آوردن حکومت مردمی نیازاست. کسانی که روی کار میآیند باید دست شان آلوده به خون مردم افغانستان نباشد.
از دید من، جدا از عدۀ محدودی در افغانستان، زنان تنها کسانی اند که دست شان به خون مردم آلوده نیست. زنان میتوانند در آینده رهبران افغانستان باشئد؛ بدون شک این شدنی است.
از دید من رئیسجمهور آینده و فرد اول افغانستان یک زن خواهد بود و این مسئله حتما شدنی است؛ زیرا زنان تنها آغازگران ایستادگی و مقاومت در برابر طالب و حکومت نامشروع شان بودند و هنوز هم تلاش و ایستادگی شان ادامه دارد.
راوی زن: پیام شما به زنان و دختران افغانستان چیست؟
صدیقی: پیام من برای زنان و دختران جامعهی افغانستان این است که همانطوری که اکنون با قامت استوار مبارزه میکنند، با قامت استوار و تلاش برای خودسازی و افزایش سطح آگاهی و افزودن دانش خود نیز مجدانه کار کنند و هیچ وقت از علم و دانش و مطالعه دور نمانند. حتی در خانههای خود به افزایش ظرفیت و علمیت خود بپردازند.
من به آیندۀ درخشان زنان و دختران افغانستان باورمند و امیدوار استم؛ این امیدواری با تلاش و مبارزات فروان دستیافتنی است.
