دفتر زنان سازمان ملل متحد در گزارشی تازه هشدار داده است که میزان خشونت فزیکی و جنسی علیه زنان در افغانستان به طرز نگرانکنندهای افزایش یافته و در حال حاضر سه برابر بالاتر از میانگین جهانی است.
این گزارش که تحت عنوان شاخص جنسیت افغانستان ۲۰۲۴ منتشر شده، نشان میدهد که بیش از ۳۴.۷ درصد زنان افغان در دوازده ماه گذشته از سوی شریک زندگی یا شوهر خود مورد خشونت فزیکی یا جنسی قرار گرفتهاند؛ در حالی که این رقم در سطح جهانی ۱۳ درصد برآورد شده است.
در این گزارش آمده است که نبود ساختارهای حمایت حقوقی، محدودیتهای فزاینده بر آزادیهای فردی زنان، و سکوت نهادهای قضایی و امنیتی تحت اداره طالبان، وضعیت را برای قربانیان خشونت به مراتب دشوارتر ساخته است.
پس از بازگشت طالبان به قدرت در ماه آگست ۲۰۲۱، بسیاری از نهادهایی که برای حمایت از زنان قربانی خشونت ایجاد شده بودند، از جمله وزارت امور زنان، دادستانی اختصاصی خشونت علیه زنان و مراکز حمایتی، یا منحل گردیدهاند یا بهطور کامل فعالیتهایشان متوقف شده است. در حال حاضر، هیچ سیستم رسمی برای رسیدگی به شکایات زنان خشونتدیده در دسترس نیست و زنان برای مراجعه به نهادهای امنیتی یا قضایی نیز با تهدید و تحقیر مواجهاند.
در این گزارش آمده است که در کنار خشونتهای خانگی، رسمهای سنتی مانند «بد دادن» (واگذاری دختران برای حل منازعات)، ازدواجهای اجباری و قتلهای ناموسی هنوز در بخشهای زیادی از کشور جریان دارد. گزارش سازمان ملل تأکید کرده است که این گونه اعمال، با وجود مغایرت با قوانین بینالمللی حقوق بشر، از سوی بسیاری از نهادهای محلی و مذهبی مشروع جلوه داده میشود.
براساس یافتههای این گزارش، بسیاری از زنان افغان به دلیل ترس از انتقام، بیباوری به نهادهای عدلی، و فشارهای اجتماعی، هرگز درباره خشونتهایی که تجربه کردهاند سخن نمیزنند. سکوت تحمیلی و فرهنگ نهادینهشدهی تحمل خشونت، باعث شده است که موارد زیادی از خشونت، حتی شدیدترین آنها، هرگز گزارش نشود.
در گزارش دفتر زنان سازمان ملل آمده است که خشونت مداوم، انزوای اجتماعی، محدودیت بر تحصیل و کار، و فقر اقتصادی، بحران سلامت روانی را در میان زنان و دختران افغان به یک سطح هشداردهنده رسانده است. براساس یافتههای این گزارش، درصد قابل توجهی از زنان بهدلیل تجربه خشونت، محرومیت و استیصال، با علایمی چون افسردگی، اضطراب، و در برخی موارد حتی افکار خودکشی مواجهاند.
دفتر زنان سازمان ملل با استناد به دادههای این گزارش از جامعه جهانی خواسته است که وضعیت زنان افغان را یک بحران فوری حقوق بشری تلقی کرده و برای جلوگیری از گسترش خشونت سیستماتیک علیه زنان در افغانستان، اقدامات عملی، فشار سیاسی و حمایت مالی فوری را روی دست گیرد.
گزارش هشدار میدهد که اگر محدودیتها ادامه یابد و نهادهای مستقل حمایتی بازسازی نشوند، افغانستان به یکی از خطرناکترین کشورها برای زنان در جهان تبدیل خواهد شد.
