دفتر بازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان (سیگار) در گزارش تازهاش که منتشر شده، از وضعیت حقوق بشر، بهویژه حقوق زنان و دختران در افغانستان بهعنوان یکی از تاریکترین و نگرانکنندهترین فصلهای پس از حاکمیت طالبان یاد کرده است.
بر بنیاد این گزارش، طالبان از زمان تسلط دوباره بر افغانستان، بهگونهی سیستماتیک و هدفمند، زنان و دختران را از زندگی عمومی حذف کردهاند. محدودیتهای گستردهای چون ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم، منع اشتغال زنان، الزامات سختگیرانه در رفتوآمد با محرم، پوشش اجباری و منع حضور در اماکن عمومی، باعث شدهاند که زنان بهکلی از عرصهی اجتماع حذف شوند.
سیگار گفته است که این اقدامات نهتنها ناقض حقوق بشر است، بلکه از دید نهادهای بینالمللی، مصداق «جنایت علیه بشریت» تلقی شده و سبب آسیبهای روانی، اجتماعی و اقتصادی عمیق بر نیمی از جمعیت افغانستان شده است.
گزارش همچنین اشاره کرده که دادگاه بینالمللی جزا (ICC) بهدلیل ستمهای جنسیتی، برای رهبران طالبان حکم بازداشت صادر کرده است.
از سوی دیگر، سیگار هشدار داده است که کاهش شدید کمکهای بشردوستانه پس از قطع کمکهای امریکا، وضعیت زنان را بحرانیتر کرده است. بیش از ۵۰۰ کلینیک ویژه خدمات صحی زنان تعطیل شده و نزدیک به هفت میلیون زن و کودک از خدمات اولیه بهداشتی محروم شدهاند.
سازمان ملل متحد نیز گفتهایت که زنان اکنون بیشترین آسیب را از وضعیت موجود میبینند و ممکن است دسترسی اندک باقیمانده به کمکها را نیز از دست بدهند.
سیگار تأکید کرده است که استفاده طالبان از «شریعت» در قالب قانون امر به معروف و نهی از منکر، به ابزار سرکوب و کنترل اجتماعی مبدل شده و فضای ترس، فشار و محرومیت گستردهای را بر زنان تحمیل کرده است.
این گزارش در حالی منتشر میشود که افغانستان در شاخص جهانی برابری جنسیتی، پس از یمن در جایگاه دوم از آخر قرار دارد و زنان افغان تنها به ۱۷ درصد ظرفیتهای قانونی و اجتماعی خود دسترسی دارند.
سازمان ملل گفته است که اگر وضعیت به همین گونه ادامه یابد، شکاف جنسیتی در افغانستان بیشتر خواهد شد.
قابل ذکر است که گزارش تازهی سیگار، تصویری تلخ از سرنوشت زنان و دختران در افغانستان تحت حاکمیت طالبان ارائه میدهد؛ وضعیتی که به باور بسیاری از نهادهای بینالمللی، نیازمند اقدام فوری جامعه جهانی است.
