«چېرته ولاړ شو؟»؛ دا د زرګونو له ایرانه را ستنو شويو کډوالو تر ټولو عامه پوښتنه ده

تاج‌الدین ایواله، په افغانستان کې د یونیسف استازی وایي: «چېرته ولاړ شو؟» هغه پوښتنه ده چې د اسلام‌قلعه په پوله هر افغان کډوال یې له خولې باسي. ایواله د یونیسف په وروستي راپور کې ویلي چې: «تر ټولو ډېره پوښتنه مې له راستانه شويو واورېده، دا وه: چېرته ولاړ شو؟ هغوی له هېڅ شي پرته، ستړي، اندېښمن او بې‌سرنوشته هغه هېواد ته دننه کېږي چې نور ورته اشنا نه دی.»د راپور له مخې، یوازې د جون په میاشت کې له ایرانه د اسلام‌قلعه له لارې تر ۱۶۰ زره ډېر کسان افغانستان ته راستانه شوي دي، چې ځینې ورځو کې د ورځې تر ۲۰ زره کسانو پورې رسېدلي دي.په دوی کې تر ۵ زره زیات ماشومان داسې ثبت شوي چې بې له ملګري لویانو یا له کورنۍ بېل شوي دي؛ دا ماشومان یوازې یو ناڅرګند برخلیک ته ننوزي.په افغانستان کې د یونیسف استازي چې د اسلام‌قلعه له پوله لیدنه کړې، زیاته کړې ده: «دا خلک یوازې شمېرې نه دي، دوی میندې، پلرونه او ماشومان دي چې داسې وطن ته ستنېږي چې اوس ورته پردی شوی دی. دوی ستړي، بې‌قراره او سرګردانه دي.»یونیسف د IOM، UNHCR، WFP، WHO او OCHA په ګډون له خپلو همکارو ادارو سره یو ځای په اسلام‌قلعه کې روغتیایي پاملرنه، د څښاک اوبه، تغذیه، ماشومانو ته د ملګرو ځایونه او له بې‌ملګریو ماشومانو ملاتړ برابروي. خو د اړتیا لرونکو شمېر ورځ تر بلې زیاتېږي او شته سرچینې د روان بحران لپاره بسنه نه کوي.ایواله ټینګار کړی چې: «د دغو کورنیو سفر یوازې له پولې پیلېږي. دوی کومه معلومه موخه نه لري. د سرپناه، ژوند یا د ماشومانو د زدکړو هېڅ تضمین نشته.»په داسې حال کې چې افغانستان لا هم له اوږدمهالو بشري کړکېچونو سره مخ دی او هم‌مهاله له پاکستان او ایران څخه د کډوالو د راستنېدو لړۍ روانه ده، یونیسف او نړیوال شریکان بېړنۍ ۶۴.۴ میلیونه ډالره مرسته غوښتې چې د راستانه شويو د اړتیاوو د پوره کولو لپاره پکې ملاتړ، تغذیه، اوسیدوځای، لومړني توکي، روغتیا او زده‌کړه برابره کړي.د دغو کسانو، په ځانګړي ډول د ماشومانو ستنېدل، که بې له چمتووالي وشي، ښایي په یوه «پټه بشري پېښه» بدل شي؛ یوه داسې فاجعه چې له یوې ساده خو درنې پوښتنې سره پیلېږي: «چېرته ولاړ شو؟» خو ځواب ورته نشته.