د رواداري بنسټ: د طالبانو له واکمنېدو څلور کاله وروسته د افغانستان د ښځو حقونه په بې‌سارې کچه تر پښو لاندې شوي

د رواداري بنسټ په خپل تازه مطبوعاتي بیان کې، چې د طالبانو د بیا واکمنېدو له څلورمې کلیزې سره هممهاله خپور شوی، ویلي دي چې د ۱۴۰۰ د زمري له ۱۵مې راهیسې د افغانستان خلک له یوه بې‌ساري بشري کړکېچ سره مخامخ شوي دي.په بیان کې راغلي چې طالبانو په دې موده کې په منظم او پراخ ډول د افغانستان د وګړو هغه بنسټیز حقونه، چې په نړیوالو میثاقونو کې تضمین شوي، تر پښو لاندې کړي دي. ښځې او نجونې په ځانګړي ډول د تبعیض ډکو تګلارو موخه ګرځېدلي او له زده‌کړې، کار، د تګ‌راتګ ازادۍ او په عامه او سیاسي ژوند کې له ګډون څخه محرومې شوي دي.رواداري ټینګار کړی چې دغه ګامونه د برابروالي او د تبعیض د منع اصل ښکاره سرغړونه ده او د هېواد پر ټولنیز، کلتوري او اقتصادي راتلونکي ژور او نه جبرانېدونکي اغیزې کړي دي. د دې بنسټ په وینا، قومي، مذهبي او جنسي لږکي هم په سیستماتیک ډول تر بندیزونه لاندې راوستل شوي او په ټولنیزو او سیاسي ډګرونو کې د دوی شتون قصداً کم شوی دی.په بیان کې همدارنګه ویل شوي چې د طالبانو له خوا د اساسي قانون لغوه کول او د ګڼو ملي قوانینو تعلیق یا لغوه کول، هغه حقوقي او نهادي بنسټونه له منځه وړي چې د بشري حقونو ملاتړ یې کاوه، او دې کار د حقونو د پراخ او جوړښتي نقض زمینه برابره کړې ده. دغه وضعیت د تاوتریخوالي څپې، خودسرانه نیونې، جبري تښتونې، ځپنې او د پخواني حکومت پر کارکوونکو، د بشري حقونو مدافعانو او خبریالانو پر وړاندې هدفي وژنې رامنځته کړې دي.رواداري زیاته کړې چې که څه هم بندیزونه ډېر دي، خو دوی د مرکو، پوښتنلیکونو او له قربانیانو او عیني شاهدانو سره د خبرو له لارې د بشري حقونو د سرغړونو پېښې ثبت او مستندې کړي دي.دغه بنسټ د آلمان، کاناډا، آسترالیا او هالنډ له احتمالي شکایت، چې د ښځو پر وړاندې د تبعیض د له منځه وړلو کنوانسیون له مخې پر افغانستان کېږي، او همدارنګه د نړیوال جزایي محکمې له خوا د طالبانو د دوو لوړپوړو چارواکو د نیولو له حکم څخه د عدالت غوښتنې په لاره کې د مهمو ګامونو په توګه یادونه کړې ده.د رواداري په وینا، دغه بنسټ د یو شمېر مدني ټولنو له همکارۍ سره یو بهیر پیل کړی چې له مخې یې طالبان د ښځو د حقونو د پراخو او سیستماتیکو سرغړونو له امله په یوه دایمي ولسي محکمه کې په سمبولیک ډول محاکمه شي.رواداري په پای کې له نړیوالې ټولنې او ملګرو ملتونو غوښتي چې د طالبانو پر وړاندې فشارونه زیات کړي څو د بشري حقونو نقض ودروي او د عدالت غوښتنې او د افغانستان د بشري حقونو د وضعیت د ښه کېدو له هڅو ملاتړ وکړي.