د خوړو نړیوال پروګرام: د کډوالو راستنېدنه د افغانستان اقتصاد او ولسي ژوند له کړکېچ سره مخ کړی

د خوړو نړیوال پروګرام په خپل تازه میاشتني راپور کې په افغانستان کې د اقتصادي او بشري کړکېچ د ژورېدو په اړه خبرداری ورکړی. دغه بنسټ ویلي، له ایران او پاکستانه د تر ۲.۷ میلیونه زیات افغان کډوالو راستنېدنه، د هېواد پر محدودو سرچینو، کاري بازار او ناسم اقتصادي جوړښت سخت فشار وارد کړی دی.د راپور له مخې، دا پراخ راستنیدو، د نړیوالو مرستو د کمښت او د پراخې بې‌کارۍ تر څنګ، د میلیونونو افغانانو د ژوند وضعیت اندېښمنوونکي حالت ته رسولی. د خوړو نړیوال پروګرام ارزونه ښيي، چې د افغانستان اقتصادي وده چې تېر کال ۲.۵ سلنه وه، سږ کال د پانګونې د کمښت، مالي سرچینو ته د محدود لاسرسي او نړیوالې انزوا له امله یوازې ۲.۲ سلنه اټکل شوې ده.هم مهاله، د بشري وضعیت په اړه هم راپور کې ویل شوي، چې ۱۲.۶ میلیونه تنه، چې د هېواد شاوخوا ۲۷ سلنه نفوس جوړوي، له سختې خوړو ناامنۍ سره مخ دي. سره له دې چې کېدای شي دا شمېره تر اکتوبر پورې ۹.۵ میلیونو ته راښکته شي، خو د امریکا مرستو بندېدل او د نورو بودیجوي مرستو کمېدل، د لوږې د بیا ډېرېدو خطر زیاتوي.راپور زیاتوي، چې ډېری راستنېدونکي دندې نه‌شي موندلی، او د بازار د تقاضا کمېدو، او د ماليې وزارت له لوري د زرګونو دولتي مامورینو له دندو ایستل، په هېواد کې بې‌کاري نوره هم ډېره کړې.د نړیوال بانک په وینا، که بنسټیز اقتصادي اصلاحات و نه‌شي او نړیوال ملاتړ ډېر نه‌شي، د افغانستان اقتصادي وده به تر ټولو ټيټې کچې پاتې شي، او بیوزلي او بې‌کاري به نوره هم ژوره شي.همداراز، د خوړو نړیوال پروګرام ویلي، چې د تورم کچه چې د ۲۰۲۴م کال د جنورۍ په میاشت کې منفي ۱۰.۲ سلنه وه، د ۲۰۲۵م کال تر اپریل پورې ۰.۱ سلنه ته لوړه شوې. د خوړو د بیو تورم هم له منفي ۱۵.۱ نه منفي ۰.۷ ته لوړ شوی، چې علتونه یې د اسعارو بدلون، نړیوال نرخونه او د هېواد داخلي وضعیت ښودل شوی.سره له دې، د افغانی ارزښت د امریکايي ډالر پر وړاندې یو څه ښه شوی او د ۲۰۲۵م کال د مې په میاشت کې د ۶۹.۸ افغانیو په منځنۍ کچه رسیدلی، چې د تېر کال د همدې مودې په پرتله ۳ سلنه لوړوالی ښيي.د خوړو نړیوال پروګرام له نړیوالې ټولنې غوښتي، چې بشري ملاتړونه زیات کړي، ترڅو د بیوزلي او خوړو ناامنۍ د پراخېدو مخه ونیسي، ځکه چې د روان وضعیت دوام کولی شي ډېرې ناوریني پایلې ولري.